Ülker ve Hobiler'e Hoşgeldiniz. Dilerim burada da paylaşmanın keyfini birlikte yaşarız...


Halk Eğitim etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Halk Eğitim etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

14 Aralık 2010 Salı

Pazar Filesi Nasıl Örülür, Nerede Ördürülür ?

Pazar Fileleriyle ilgili yazmaya devam edecektim fakat, kaybettiğim diğer resimleri buladım diye bekliyordum.
Hala da bir kısmını bulamadım fakat, "Belgin Hanım ...nereden öğrenebiliriz" diye sorunca, beklemeden yazayım dedim.

File örümü ile ilgili bağzı yerlerde şematik resimler mevcutsa da, ben o şekilde öğrenemezdim sanırım.
Çünkü, sap ayarlama ve delik ayarlama gibi ayrıntıları birilerinin öğretmesi daha verimli oluyor. Filenin örüm tekniğini öğrenmek ayrı şey, bir çanta haline getirmek ayrı. Ya da bana göre öyle. Bilemiyorum. :)

File örmeyi, hepimize Sayın Ekrem Hayri Şenonay hocamız öğretti. Kendisi eski köy enstitülerinin yetiştirdiği değerli öğretmenlerimizden biridir. Seve seve, sıkılmadan en ince detayına kadar göstermiştir sağolsun.

İzmir'de Gürçeşme Zübeyde Hanım Huzur Evi ve Buca Halk Eğitim'de file örmeyi öğretebilecek pek çok kişi var artık. Hatta onlar sipariş alıp, bütçelerine katkı bile sağlıyorlar. :))

Zübeyde Hanım Huzur Evi'nin Sosyoloğu Hasan Bey, bu konuda size seve seve yardımcı olacaktır. Dilerseniz Ekrem Hoca'ma da ulaşabilirsiniz. Bana yazarsanız bu konuda da yardımcı olurum.

İzmir dışındaki arkadaşlar için yardımcı olamıyorum maalesef, onlara da ancak şematik bir örnekle faydalı olmaya çalışabilirim.

Burada kasnak yardımı ile yapılışını göstermişler, sap kısmı ve delik ayarlama gösterilmemiş. Biz sandalyeye asarak çalışıyoruz. Yine de size fikir verecektir.http://neslinonialialfa.blogspot.com/2009/10/geleneksel-pazar-filesi-elifile-nasl.html 

Örgü için, 2 veya 3 numara makrome ipi kullanılıyor. Daha ince ip ömür törpüsü olur. Mekiği orta boy diye satılıyor. Deliklerini ayarlamak için yuvarlak bir çakmak da kullanabilirsiniz, biz 2 numara oklavayı küçük küçük keserek kullandık.

Likralı iplerle ya da lastikle de örülebiliyor. Hani eskiden olurdu, avucunuza sıkıştırırdınız küçücük, içini doldurdukça süner kocaman olurdu. Ama onların dezavantajı bir zaman sonra lastikler çürüyüp, özelliğini kaybetmesi.








Çocuklar için de küçük fileler örüldü, onları özendirmek ve çevre bilincini aşılamak amacıyla. :)





Çok güzel sap örnekleri fotoğraflamıştım ama bulamadım, bulduğumda onları da paylaşırım.




8 Aralık 2010 Çarşamba

Pazar Fileleri, Temiz Çevre ...

Geçen yaz, çevre konulu bir  proje hazırlamıştım. Bu bir nevi sosyal sorumluluk projesiydi, çünkü karşılığında bir maddi beklenti yoktu. Firma proje için bir bütçe ayırmıştı ve fuarda tanıtım amaçlı kullanılacaktı.

Madem önemli bir konuda proje  hazırlayacağım, çok yönlü fayda getirsin diye düşündüm. Ama süre çok kısıtlıydı.

Önce mühendis odalarını sırayla aradım; Çevre Mühendisleri, Kimya Mühendisleri,... öğrenmek istediğim şey, çevre adına yapılan araştırmalardı. Doğada çabucak çözünebilen ve kanserojen etkisi daha az olan poşetler üzerinde durulduğunu öğrendim.

Fakat bu poşetlerin henüz maliyetleri çok yüksek olduğu için yakın zamanda talep görmeyeceği söylendi.

İşte bu noktada, büyüklerimizin eskiden  alışverişlerinde kullandıkları pazar fileleri gündeme geldi. Evet güzel ve nostaljik bir fikir ama yeterli değildi. Çünkü bu filelerle herşeyi rahatça taşımak mümkün değildi. Delikli olmaları küçük şeylerin taşınmasına elverişli değildi. Ama olsun poşet kullanımını kısıtlamak için yine de iyi bir çözüm gibi görünüyordu.

Önce ceza evine gittim, tutuklular orada örüp, ekonomilerine ve çevreye katkıda bulunulabilirdi. Çeşitli sebeplerden dolayı olmadı.

Sonra halk eğitimlerden daha verimli sonuç alırız diye düşündük. Müdür Bey ile görüştüğümde çok olumlu karşılandım. Bu bütçe desteği öğrencilere iyi gelecek dedik ve el sıkıştık. Ama bir hafta kadar sonra
öğretmenlerimizden bir telefon aldım. Klasik file örmeyi bilmediklerini ve örneklerinden de çözemediklerini söylediler.

Yine düşünmeye başladım ve aklıma huzur evleri geldi.  Tabi ya... zamanında onlar kullanmıştı bu harika ürünleri. Yönetimle görüşmeye gittim ve çok pozitif izlenimler edindim. Onca kurum içerisinden en verimli yer burasıydı. Teyzelerimin,amcalarımın içinden zamanında örenler vardı ama küçük bir problem, nasıl ördüklerini hatırlayamıyorlardı.

Ben bunları düşünürken, aynı günlerde bir beyefendi elinde hoş bir pazar filesiyle içeri girdi. :)
File çok dikkat çekiciydi. Delikleri nohut tanesini bile taşıyabilecek kadar küçük tasarlanmış,sapları süslenmişti. Hemen sorguya alındı tabii...kendisi örüyormuş.

Başkalarına da öğretir misiniz dedim, gözleri parladı, seve seve dedi. Sağolsun. Ne varsa eskilerde var. :)

Halk eğitime de haber verdim, huzur evinde kurs düzenledik. Hocam haftalarca, bıkmadan usanmadan file örmeyi öğretti.

Büyüklerimizin yüzündeki heyecanı görmenizi isterdim. Elleri titrediği halde, güçleri yetmediği halde azmedip çok güzel fileler ördüler.

Onlarca insan klasik fileleri örmeyi öğrendi. Çok mutlu oldum.

Bu fileler ne mi oldu? Fuar alanında binlerce kişiye bedelsiz dağıtıldı. Tabi benim hazırladığım, çevre konulu broşürlerle birlikte. :))

Ulaşabildiğim bütün medya kuruluşlarına haber verdim, çekimler yapıldı. Çevre kirliliğine az da olsa bizim de "Hayır deyip, sesimizi yükseltme" şansımız oldu.

Bu yıl, pek çok  belediyemiz, halka bedelsiz pazar filesi dağıttı. Poşet gibi bir rahatlık kolay bırakılmaz farkındayım ama, en azından bağzılarımız alternatif olarak alışverişlerimizde file kullanıyoruz.

Sizlerle o günlerden elimde kalan birkaç kare fotoğrafı paylaşayım istedim. Anılar geçmişte kalsa da, çevre kirliliği hala önemli bir sorun.

Hocam müthiş bir sabır ve güler yüzle file örümünü anlatıyor. Bir gün önce bütün malzemeleri Kemeraltı Çarşısı'ndan birlikte alıp hazırlamıştık. Kendisi filelerin delik ölçüleri için oklava alıp, evde küçük küçük keserek getirdi. Bunun adı özveridir. :)



















Onlar üretmekten hiç vazgeçmiyor ve bunu da severek yapıyorlar.



















Bu teyzeciğim hiç boş durmuyor maşallah. Ne zaman gitsem masası doluydu.



















Uzun zamandır, onlar kadar heyecanlı ve istekli öğrenciler görmemiştim. :)




















Ne yalan söyleyeyim, bu file işi zor geldi bana. Daha önce hiç görmediğim bir teknik. İlk bakışta karmaşık geliyor insana, acaba mı diyorsunuz?  El alışınca olup gidiyor.



İlk öğrenenler, diğerlerine yardım ediyor. File örmeği herkes öğreniyor. :)


File örmek için, boy boy mekikler satılıyor. Kullanılacak ipten bir miktar bu mekiklere sarılarak başlanıyor.
Deliklerin eşit aralıklarla bırakılabilmesi için bir ölçü aleti kullanılıyor. Hocam boyundan 10cm kadar kestiği oklavaları kullandırdı.
Örme işlemi sap kısmından başlanarak ayarlanıyor. Sap kısmında farklı örgü şekilleri uygulanabiliyor.

Sap uzunluğunun iyi ayarlanması gerekiyor ki, kullanım esnasında, uzun saplı şeyleri taşımak sıkıntı olmasın.



Sap ayarlanıp, örülüp, birleştirme yapıldıktan sonra, gerçek file örümü başlıyor.




Örmesini tarif edemiyorum maalesef, gerçekten anlatması mümkün değil gibi.:( Yakın çekimde bile anlaşılması zor oluyor ya da ben beceremiyorum.



Fileler için ilk önce organik pamuklu ip almıştım. Ama hocam yeni nesilin dikkatini renk renk filelerin çektiğini söyleyince, ben de renk renk merserize ipler aldım. En azından renklerine heves edip taşısın, kullansınlar dedim.



Ben evimde de filelerimi kullanıyorum. Pateteslerim, soğanlarım filelerde. Çok şirin ve kullanışlılar.




Çarşıya, pazara file ile gidip, poşet kullanmamaya çalışırsanız, esnafın da çok hoşuna gidiyor. Size satacağı ürüleri itina ile seçiyorlar. Benden size küçük bir hatırlatma. :)



Örülen filelerin resimlerini bulamadım. Yarın çekip onları da beğeninize sunarım artık. Çok kullanışlılar çoook...